Przewlekłe limfocytarne zapalenie tarczycy, znane powszechnie jako choroba Hashimoto, to jedna z najczęstszych chorób autoimmunologicznych dotykających tarczycę. Choć zachodnia medycyna tłumaczy jej przyczynę jako atak układu odpornościowego na własne tkanki, tradycyjna medycyna chińska (TMC) dostarcza zupełnie innej, głębszej i bardziej holistycznej perspektywy. Zgodnie z jej podejściem, Hashimoto to efekt zaburzonej równowagi energetycznej między kluczowymi narządami i emocjami.
„Choroby guzkowe” – jak TMC opisuje problemy z tarczycą
W medycynie chińskiej wszystkie schorzenia związane z powiększeniem tarczycy – w tym Hashimoto – klasyfikowane są jako tzw. „choroby guzkowe”. Tarczyca, umiejscowiona po obu stronach szyi, leży na przebiegu dwóch ważnych meridianów: Yangming i Shaoyang. Przepływ energii Qi w tych kanałach zależy w dużej mierze od stanu energetycznego wątroby.
Jeśli wątroba nie radzi sobie z regulacją i swobodnym przepływem Qi, dochodzi do jego zastoju, który objawia się m.in. poprzez powstawanie guzków. Co więcej, medycyna chińska szczególnie podkreśla rolę wątroby u kobiet – jest ona odpowiedzialna za równowagę emocjonalną, cykl menstruacyjny i gromadzenie krwi. Nadmiar trosk, stres, emocjonalne obciążenie – wszystko to może prowadzić do zablokowania Qi, co tłumaczy, dlaczego Hashimoto najczęściej dotyka kobiet w wieku średnim.
Głębsze podłoże: niedobór śledziony i nerek
Zgodnie z TMC, głównym mechanizmem prowadzącym do rozwoju choroby Hashimoto jest niedobór śledziony i nerek – dwóch kluczowych narządów odpowiedzialnych za transformację energii, odporność oraz regulację metabolizmu.
W medycynie chińskiej:
- śledziona odpowiada za przekształcanie pożywienia w Qi i krew oraz transport płynów ustrojowych;
- nerki są źródłem życiowej esencji (Jing) i odpowiadają za wzrost, rozwój, płodność, a także za tworzenie i utrzymywanie Yang – energii ciepła i siły działania.
Niedobór tych narządów może być dziedziczny lub powstać w wyniku długotrwałego stresu, nieprawidłowej diety, przemęczenia czy przewlekłych chorób. W kontekście chorób autoimmunologicznych, osłabienie tych układów prowadzi do „błędu” w rozpoznawaniu własnych tkanek przez organizm.
Hashimoto jako zaburzenie emocjonalne i konstytucyjne
Według profesora Lin Lan, tarczyca pełni w TMC unikalną funkcję – jest „niezwykłym domem trwałości”. Wspiera wątrobę w regulacji Qi oraz wspomaga nerki w tworzeniu Yang. Choroba Hashimoto jest więc nie tylko fizycznym zaburzeniem, ale też emocjonalnym urazem, który wpływa na całą konstytucję energetyczną człowieka.
Hashimoto w TMC nie jest postrzegane jako jednostka chorobowa z jedną przyczyną, ale jako efekt złożonych i przewlekłych zaburzeń energetycznych, głównie:
- zastoju Qi wątroby,
- osłabienia śledziony,
- niedoboru Yang nerek i śledziony,
- gromadzenia się śluzu i krwi w okolicy szyi.
Trzy fazy choroby Hashimoto w ujęciu TMC
Leczenie Hashimoto w medycynie chińskiej często przebiega w trzech etapach, zależnie od stopnia zaawansowania choroby i dominujących objawów:
- Faza początkowa:
- Dominują emocje, stres, tłumione uczucia.
- Dochodzi do zastoju Qi wątroby, które może przekształcić się w „ognisty patogen” – prowadzi to do stanu zapalnego, uczucia ciepła w szyi, drażliwości i nadczynności tarczycy.
- Faza pośrednia (przewlekła):
- Funkcja śledziony zostaje osłabiona.
- Zastój Qi i krwi prowadzi do gromadzenia się śluzu i toksyn – co może objawiać się powiększeniem tarczycy, zmęczeniem, zaburzeniami trawienia, przybieraniem na wadze.
- Faza zaawansowana:
- Dochodzi do niedoboru Yang śledziony i nerek.
- Osłabienie układu odpornościowego i energetycznego – organizm ma trudności z regulacją temperatury, pojawia się zimno, suchość skóry, wypadanie włosów i depresyjny nastrój.
Holistyczne podejście do leczenia
Zamiast skupiać się wyłącznie na poziomie hormonów tarczycy, TMC proponuje terapię dostosowaną do fazy choroby i konstytucji pacjenta. Leczenie może obejmować:
- ziołolecznictwo, np. mieszanki wzmacniające śledzionę i nerki, rozpraszające zastój Qi,
- akupunkturę w celu przywrócenia równowagi energetycznej,
- dietoterapię – wzmacniającą Yang, eliminującą Wilgoć i Śluz,
- pracę z emocjami – poprzez medytację, Qi Gong czy terapię psychologiczną.
